اخبار قرآنی (شرایط و موانع تدبر در قرآن )

شرایط و موانع تدبر در قرآن در گفت‌وگو با یک پژوهشگر

غفلت از ارتباط تدبر با قلب، اختلاط تدبر با تفکر، اختلاط معنى تدبر با تفسیر و غفلت از جایگاه عقل و محدوده آن، چهار مانع تدبر در قرآن است.  پیش از این 9 قسمت از مصاحبه با دکتر «زهره اخوان‌مقدم» از پژوهشگران علوم قرآنی و حدیث و مدرس دانشگاه امام صادق (ع)، درباره «مفهوم تدبر در قرآن» تقدیم شد. در این چند مصاحبه این پژوهشگر از چهار مانع مهم (غفلت از ارتباط تدبر با قلب، اختلاط تدبر با تفکر، اختلاط معناى تدبر با تفسیر، غفلت از جایگاه عقل و محدوده آن) ‏بر سر راه تدبر قرآن سخن گفت. وی در ادامه به چهار شرط مهم (شناخت جایگاه قرآن و شئون آن‏، میزان توانایى انسان در فهم قرآن، ‏موضع انفعال و تسلیم و تواضع‏ و رجوع به ناطقان و همتایان قرآن‏) برای تدبر اشاره کرد. دکتر «اخوان‌مقدم» در مصاحبه‌های قبلی شرایط شناخت، جایگاه قرآن و شئون آن و میزان توانایی انسان در فهم قرآن را شرح داد و تأکید کرد: تدبر به هر معنا که باشد، لازمه‌اش شناخت «متدبر فیه» است، پس تدبر در قرآن، بدون شناخت شأن قرآن ممکن نیست. این محقق علوم قرآنی اظهار کرد: آیات قرآن فى حد نفسه قابل درک است و هر کس به اندازه ظرفیتش آن را می‌فهمد و اگر قابل فهم نبود، دستور تعقل و تدبر در آن خطاب به انسان صادر نمی‌شد. وی در مصاحبه‌های قبلی معتقد بود: تدبر در قرآن با قلب سلیم و سالم از بیماری امکان‏پذیر است، قلب مفتوح مى‏تواند محل ورود الطاف الهى باشد و قلب مقفول، بزرگترین مانع این الطاف است. این محقق قرآنی در مصاحبه قبلی تأکید کرد: رجوع به ناطقان و همتایان قرآن، شرط اصلى تدبر است و غفلت از آن مانع اصلى تدبر است. بزرگ‌ترین مشکل مسلمانان این است که این کتاب صامت را بدون طبیب ناطق آن اخذ کرده‏اند. اکنون قسمت پایانی این گفت‌وگو از خاطرتان می‌گذرد. قسمت قبلی مصاحبه را این‌جا بخوانید مدرس دانشگاه امام صادق (ع) گفت: «شهرستانى»، عالم معروف اهل سنت، در تفسیرش مى‏نویسد: الفاظ در قرآن به اجمال وارد شده و تفصیل آن به عهده پیامبر است، پس هیچ فرد عرب‌زبانى با توجه به آیه 44 سوره نحل نمى‏تواند بگوید «حسبُنا کتابُ اللّه». لذا بیان و تاویل قرآن، خاص پیامبر (ص) است و پس از او نایبان و وارثان حضرتش که عالمان به حق و مبینان قرآن هستند. وی با بیان مطلب فوق نتیجه گفت: پس اگر بیان و مبین گرد آمدند و طالب حق بیان را شنید و به مبین ایمان آورد، قرآن براى او نور و هدایت و شفا خواهد بود؛ اما اگر بیان از مبین جدا شد و طالب حق به مبین ایمان نیاورد، قرآن براى او ظلمت و نابینایى و خسارت خواهد آورد ... و این مبین بعد از رسول (ص)، یکى از دو ثقلین است یعنى امیرالمؤمنین على‏ (ع)(شهرستانى، ص 56 و 120) وی در ادامه سخنانش گفت: فخر رازى مفسر طراز اول اهل سنت نیز ذیل آیه 44 سوره نحل مى‏نویسد: ظاهر آیه نشان مى‏دهد که این قرآن محتاج به بیان رسول اللّه (ص) است. رسول خدا (ص) نیز بارها و بارها خصوصا در حجةالوداع بر حدیث ثقلین تأکید و تصریح کرد و فرمود: من بین شما دو چیز گران‌بها باقى مى‏گذارم، که اگر به هر دو چنگ زدید هرگز گمراه نمى‏شوید، کتاب خدا و عترتم، بدانید که هرگز این دو از هم جدا نمى‏شوند تا کنار حوض به من ملحق گردند.  دکتر اخوان‌مقدم: هر که هدایت مى‏خواهد باید به سوى عترت رود و هر که علم مى‏خواهد باید به سوى عترت رود و هر که مى‏خواهد به خدا و رسول(ص) نزدیک شود، باید از باب على‏ (ع) برود و هر که دین و ایمان مى‏خواهد، باید سراغ عترت برود دکتر اخوان مقدم تأکید کرد: حدیث ثقلین از بارزترین سخنان پیامبر (ص) در تعیین خط حق و هدایت پس از خود تا روز قیامت است و تصریح دارد که هر دو ثقل با همدیگر عامل هدایت هستند و اگر تمسک به یکى از آن دو باشد، گمراهى به بار مى‏آورد. سفارش پیامبر (ص) نشان دهنده این است که عترت پیامبر، عینا مانند شخص پیامبر (ص)، امین وحى و مبین آیات و مایه رفع اختلاف مى‏باشند و هدایت نیز به دست ایشان است و عترت، خود بارها و بارها این شأن هدایتى و تربیتى و اخراج از ظلمات به نور و همراهى با قرآن را متذکر شده‏اند. وی افزود: حدیث شریف ثقلین نشان مى‏دهد که قرآن و عترت دو حقیقت‏اند؛ اما ترکیب واحد دارند و دو روى یک سکه‏اند. این دو در شناخت دین و بقاى آن و استمرار هدایت از هم جدا نمى‏شوند. این منشور معیار که ارتباط تام قرآن و عترت را بیان مى‏کند، از قطعیات اسلام است و اهل سنت در نقل آن دست کمى از شیعه ندارند. چهار جلد از کتاب «عبقات‌الانوار» اختصاص به آن و اسناد فراوانش دارد. وی با این تبیین و دلایل نتیجه گرفت: پس هر که هدایت مى‏خواهد باید به سوى عترت رود و هر که علم مى‏خواهد باید به سوى عترت رود و هر که مى‏خواهد به خدا و رسول (ص) نزدیک شود، باید از باب على‏ (ع) برود و هر که دین و ایمان مى‏خواهد، باید سراغ عترت برود. قرار بود این طبیب‌ها، با آن کتاب طب، همه‌ دردها را شفا دهند و همه ظلمت‌ها را نابود کنند. وی گفت: پیامبر (ص) با چنین فرهنگى آمد و مسلم است که تا چه حد دشمن پیدا مى‏کند. این دشمنان و مشرکان بى‏فرهنگ ابتدا از روى شتاب‌زدگى براى برانداختن این مهمان مبارک، تهاجم نظامى را آغاز کردند؛ اما چیزى نگذشت که به کمک یهود که خود فرهنگى داشتند به این نتیجه رسیدند که فرهنگ را باید با فرهنگ کوبید. لذا به سراغ جنگ سرد و صف آرایى فرهنگى در برابر تز پیامبر (ص) یعنى کتاب و عترت رفتند. نبرد با هر دو آغاز شد. وی در ادامه سخنانش به دشمنان اسلام اشاره کرد و گفت: این، بسیار آسان بود که بدانند قرآن بدون نگهبان و ناطق، چیزى نیست که از آن بترسند، لذا تصمیم گرفتند فرهنگ زلال و سازنده قرآن را تضعیف کنند. از این‌رو در مقابل مدینه و بیت وحى که پایگاه مفسران قرآن بود، بیت‏الحکمة تأسیس شد و حذف فرهنگبانان قرآن و باز داشتن مردم از مراجعه به ایشان تا آن‌جا پیش رفت که همه آن‌ها به شهادت رسیدند و معاویه و یزید و ولید و متوکل و هارون و مامون و ... جانشین پیامبر و نماینده قرآن شدند! حال چه باید کرد؟ باید به شاهراه هدایت بازگشته و به کهف اهل بیت پناه ببریم. وی در ارائه راه‌حلی برای حل این مشکل گفت: باید طبق دستور پیامبر (ص)، بر کشتی نجات اهل بیت (ع) سوار شویم تا نجات یابیم. باید متذکر باشیم که قرآن، لفظى دارد و روحى. لفظ قرآن، همین کتاب مبارک است که در دست داریم و روح آن، امامان معصوم و در زمان ما، امام مهدى (ع)، که امروز، هر فیضى به ما مى‏رسد، از ناحیه آن حضرت است. حافظ از دست مده دامن این کشتى نوح‏/ ورنه طوفان حوادث ببرد بنیادت‏  دکتر اخوان‌مقدم: باید طبق دستور پیامبر (ص)، بر کشتی نجات اهل بیت سوار شویم تا نجات یابیم. باید متذکر باشیم که قرآن، لفظى دارد و روحى. لفظ قرآن، همین کتاب مبارک است که در دست داریم و روح آن، امامان معصوم(ع) وی در یک جمع‌بندی از مباحث گفته‌ شده گفت: در این گفتار، پس از بیان شئون و فضائل قرآن اشاره شد که در قبال قرآن به 5 وظیفه امر شده است: قرائت، استماع، تلاوت، ترتیل و تدبر. هدف این گفت‌وگو امر پنجم است. براى شناخت این وظیفه مهم، ابتدا باید معناى لغوى تدبر را بشناسیم که با تدبیر تفاوت دارد. تدبر در چهار آیه قرآن آمده (مؤمنون/ 68، محمد/ 24، نساء/ 84، ص/ 29) و در روایات، تدبر را مغز و روح قرائت قرآن دانسته‏اند. نکته مهم در باب تدبر، توجه به این حقیقت است که قرآن، کلام خداست. این نکته، بار مسئولیتى سنگین بر دوش ما مى‏نهد. وی افزود: تدبر در قرآن، موانعى دارد که در این گفت‌وگو به چهار مورد آن اشاره شد که عبارت‌اند از:1- غفلت از ارتباط تدبر با قلب، در حالى که از آیات قرآن بر مى‏آید که تدبر، امرى قلبى است نه فکرى. قلب، در مفهوم قرآنى، جایگاهى است که انسان مى‏تواند آن را جاى ایمان یا کفر قرار دهد و تمام طهارت‌ها و آلودگى‏ها وابسته به آن است. 2- اختلاط تدبر با تفکر. تفکر، در فرهنگ قرآن، گاهى ممدوح است آن‌جا که در مورد آیات تکوینى خلقت است تا از آن به خالقش راه یابد و گاهى مذموم آن‌جا که در پرتو نور عقل نباشد و در مسیر شیطنت به کار آید، در حالى که عقل و تعقل، همیشه پسندیده و ستوده است. 3- اختلاط معنى تدبر با تفسیر. تفسیر، علمى انسانى براى پرده‏بردارى از معانى قرآن است، و می تواند مذموم باشد، لذا تفسیر به رأى، به جهت دخالت دادن پیش‏فرض‏ها و پیش داوری‌هاى بشرى در قران، نکوهیده است؛ اما تدبر، عملى عبادى است که با قلب، سر و کار دارد نه فکر و علم بشرى. 4- غفلت از جایگاه عقل و محدوده آن. باید دانست عقل، با آن که نور الهى است، براى معرفت کافى نیست و به چراغ وحی نیاز دارد. وی گفت: شروط تدبر، که در این گفتار بحث شد، عبارت بودند از: 1- شناخت جایگاه و شئون قرآن، که عامل هدایت در برابر ضلالت‏هاى گوناگون است، همه چیز را در بردارد و کلامى بشرى نیست. 2- شناخت میزان توانایى انسان در فهم قرآن، در اینجا بررسى حدیث مشهور «انما یعرف القرآن من خوطب به» محور بحث قرار گرفته است و درباره درجات مختلف فهم، گفت‌وگو مى‏شود. 3- موضع انفعال و تسلیم و تواضع. قرآن، شفا و رحمت است، فقط براى مؤمنان، که در برابر اوامر الهى تسلیم را، آگاهانه و از سر اختیار، پذیرفته‏اند. طبعا استکبار در برابر این گرامى‌نامه الهى، مانعى بزرگ در راه تدبر است. جعل الهى که هدایت و شفا را در قرآن قرار داده، عاملى مهم در این راه است. 4- رجوع به ناطقان و همتایان قرآن که پیامبر گرامى (ص) در حدیث جاودانه ثقلین، به عنوان دو یادگار ماندگار خود به امت شناسانده است، مهم‌ترین شرط تدبر در قرآن است

اخبار قرآنی (تفسیر «بسم الله الرحمن الرحیم» بر اساس 18 دانش )

تفسیر «بسم الله الرحمن الرحیم» بر اساس 18 دانش در نخستین جلد از «تفسیر فروغ»

«تفسیر فروغ» تفسیری بر پایه 28 دانش متداول روز است که با همکاری جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم و نظریه‌پردازی متخصصان هر فن، گامی نو به سوی ارائه مفاهیم جهان‌شمول قرآن برداشته است. حجت الاسلام‌والمسلمین «مهدی احدی» بنیانگذار مؤسسه تحقیقاتی جوادالائمه در معرفی و تشریح برنامه‌های این مرکز ضمن بیان مطلب فوق گفت: مرکز تحقیقاتی جواد الائمه در سال 74 تأسیس و شروع به فعالیت کرد. در تأسیس آن سه انگیزه وجود داشت که عبارتند از: 1. پاسخ به شبهات دینی نسل جوان در داخل و خارج کشور، اعم از دانشگاهی و غیردانشگاهی، به صورت تلفنی و نامه و اینترنت 2. احیای آثار و نوشته‌هایی که امروزه می‌توانند در جهت ارتقای افکار تبلیغی و فرهنگی علما و فضلا و طلاب مؤثر باشد؛ چرا که احساس می‌شود با اشتغال به تحصیل طلاب در مراکز غیر حوزوی و دانشجویان در دانشگاه‌ها، فرصت مطالعات غیر درسی از آنان گرفته شده و از حوزه جدا شده‌اند که این باعث بی‌اطلاعی آنان از آثار می‌شود و تلاش ما این است که نوشته‌ها و بحث‌های آماده، به آسانی و به روز در اختیار این عزیزان قرار گیرد. 3. انجام فعالیت‌های قرآنی، با این نگاه که قرآن کتابی جامع است و با توجه به بیان علامه طباطبایی که فقط به المیزان اکتفا نکنید؛ برای این که با پیشرفت علوم هر سال باید یک تفسیر نو نوشته شود. برای این منظور ما جمعی از متفکران و نویسندگان و اهل ذوق را گردهم آورده و ضمن آموزش، مفاهیم علمی قرآن را تولید خواهیم کرد. احدی در پاسخ به این سؤال که در راستای خدمت به قرآن چه اقداماتی انجام داده‌اید؟ گفت: در اثر بالا بودن تعداد دانش‌ها و رشته‌های تحصیلی، دیدگاه‌ها و نگاه‌ها متفاوت شده است به طوری که اندیشمندان به دنبال خلق کتاب مقدسی هستند که پاسخگوی نیازهای‌شان باشد و بعضاً ناکافی بودن قرآن را در اذهان بی‌پیرایه جوانان القا می‌کنند ولی ما معتقدیم قرآن برای زمان خاصی نازل نشده است بلکه هم‌پای تحولات و خواسته‌های هر عصری، تازه‌هایی را ارائه می‌دهد و همه ساختمان وجودی از جهان حسی، طبیعی، عقلانی را هدایت کند و موازی با دانش‌های روز، انسان را سیراب می‌کند. در این بین با وجود چنین پیش زمینه‌ای ما قصد داریم قرآن را به 28 رشته علم تفسیر کنیم. وی در تشریح فعالیت‌های علمی این مرکز اضافه کرد: البته این نکته حائز اهمیت است که ما در صدد تطبیق قرآن بر تئوری‌های علمی و دانستنی‌های فلان دانشمند غربی یا اروپایی نیستیم، چرا که تئوری‌های علمی هر عصر و زمان، عوض می‌شود و مدت آن فرمول به پایان می‌رسد در حالی که قرآن قوانینی را مطرح می‌کند که هرگز قابل تغییر نیست و ما در اندیشه ارائه متون علمی در هر دانشی هستیم و مدعی تدوین برخی از مباحث علوم در بخش‌های مختلف از سوی علمای اسلام، می‌باشیم و دانش‌پژوهان را به تدبر در قرآن در راستای برداشت‌های صحیح علمی تشویق می‌کنیم. وی افزود: حاصل 11 سال کار ما هم اکنون در قالب جلد اول «تفسیر فروغ» منتشر شده است که ما در آن آیه شریفه «بسم الله الرحمن الرحیم» را به 18 رشته علمی تفسیر کرده‌ایم که الحمدلله استقبال گسترده‌ای هم از آن شده است چرا که این آیه، آیه‌ای است که در تمام سوره‌های قرآن، به جز سوره توبه تکرار شده است و این تکرار هم بی‌حکمت نیست و از یک روند علمی برخوردار است و خدا را شکر این روند علمی استخراج شد و پاسخ‌های مناسبی هم در قرآن گرفته شد. «تفسیر فروغ» نه تفسیر عقلی محض است و نه نقلی محض، بلکه انضمام عقل و نقل با شیوه تفسیر آیه به آیه است و از آنجا که در طول نزول قرآن تاکنون مفسران مشرب‌های مختلف کلامی، اعتقادی، فلسفی، علمی و ... داشته‌اند، ما از تمام این مشرب‌ها استفاده کرده‌ایم وی درباره روش تفسیری این اثر گفت: «تفسیر فروغ» نه تفسیر عقلی محض است و نه نقلی محض، بلکه انضمام عقل و نقل با شیوه تفسیر آیه به آیه است و از آنجا که در طول نزول قرآن تاکنون مفسران مشرب‌های مختلف کلامی، اعتقادی، فلسفی، علمی و ... داشته‌اند، ما از تمام این مشرب‌ها استفاده کرده و تفسیرهای آنان را نگاه می‌کنیم و با استفاده از تمام این مشرب‌ها پس از جمع‌بندی، نظرپردازی کرده و آن را ثبت می‌کنیم. در واقع تفسیر ما جمعی از گرایش‌های مختلف را در برمی‌گیرد. دکتر احدی در توضیح دانش‌هایی که در «تفسیر فروغ» از آ‌ن‌ها استفاده شده‌ است گفت: مباحث ما تقریباً در رابطه با همه دانش‌هایی است که امروزه در دانشگاه‌های دنیا مطرح است؛ مثل روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم طبیعی، نجوم، تاریخ، جغرافیا، حکمت و فلسفه، ریاضیات، هنر، عرفان، اخلاق و ... یعنی به گونه‌ای نیست که فقط محدود به علوم متداول قرآنی و مذهبی باشد و توجه ما به این است که از جهات مختلف وارد بحث شویم. وی در ادامه درباره چگونگی تألیف تفسیر و شیوه کاربردی خود اظهار کرد: محققان پس از طبقه‌بندی به دو گروه تقسیم شده‌اند؛ گروهی با مطالعه در مقالاتی که در سراسر دنیا پخش می‌شود، از طریق سایت ها و مطالعه در تفاسیری که با گرایش‌ها و مشارب گوناگون نوشته شده‌اند، مطالب را استخراج و در فیش خاص خودش می‌نویسند و به گروه دوم که شورای پژوهشی‌ هستند، تحویل می‌دهند و بعد در جلساتی که همه روزه برگزار می‌شود مطرح شده و پس از ساعت‌ها بحث و بررسی با متخصصان همان رشته، در جمع آن شورا نظر نهایی ثبت می‌شود و چه بسا 500 فیش از محققان جمع شود ولی فقط به 100 فیش جواب مثبت داده شود و مصداق آن تفسیر «بسم الله الرحمن الرحیم» است که بیش از هزار ساعت درباره آن تحقیق شده و در یک جلد در بیش از 400 صفحه منتشر شده است. در واقع تفسیر ما جمعی از گرایش‌های مختلف را در برمی‌گیرد. استاد سطوح عالی حوزه علمیه و دارنده مدرک دکترا در رشته روان‌شناسی در پاسخ به درجات و سطح علمی محققان این مرکز جهت انجام این طرح پژوهشی گفت: محققان عمدتاً از نظر علمی، 5 سال درس خارج فقه و اصول و فلسفه حوزه را گذرانده‌اند یعنی آن‌هایی ما نمی‌توانیم آن‌هایی را که فکر فلسفی ندارند به کار گیریم، و همچنین عده‌ای هستند که علاوه بر تحصیلات حوزوی، در رشته‌هایی که ما می‌خواهیم، از دانشگاه هم بهره‌مند شده‌اند و دارای مدرک کارشناسی ارشد و یا دکتری هستند، که از اطلاعات تخصصی این عده استفاده می‌شود؛ به عنوان مثال در بحث فیزیک، طلبه‌ای داریم که در درس خارج حوزه مشغول است و در عین حال دکترای فیزیک هم دارد یعنی صرف طلبه بودن برای ما مطرح نیست. ضمن این‌که پس از استخراج مطالب، مواد علمی استخراج شده به مقام‌های علمی و تخصصی که در دسترس داریم، داده می‌شود و آن‌ها پس از کارشناسی، اگر نظر ما را تأیید کردند ثبت می‌کنیم و گرنه آن مطلب به عنوان قول احتمالی ثبت و ضبط می‌شود. الگوی ما در این کار «تفسیر القرآن الکریم» مرحوم آقا «سیدمصطفی خمینی» است که ایشان از 6 رشته علمی ادبیات، فقه، فلسفه، اصول، کلام و قرائات، در تفسیر خود استفاده کردند و سراغ علوم دانشگاهی نرفتند که ما محدوده این علم را در کار خود گسترش دادیم وی در پاسخ به این سؤال که از شیوه چه تفسیری در نگارش «تفسیر فروغ» پیروی شده‌ است؟ گفت: الگوی ما در این کار «تفسیر القرآن الکریم» مرحوم آقا «سیدمصطفی خمینی» است که ایشان از 6 رشته علمی ادبیات، فقه، فلسفه، اصول، کلام و قرائات، در تفسیر خود استفاده کردند و سراغ علوم دانشگاهی نرفتند که ما محدوده این علم را در کار خود گسترش دادیم و احساس مسئولیت کردیم که قرآن را طوری تفسیر کنیم که جوابگوی نسل جوان امروز خود باشیم و جامعه علمی خود را تا حد ممکن از معارف مختلف سیراب کنیم. احدی افزود: قصد ما تفسیر کل قرآن است و ما تاکنون تا تفسیر بیش از نصف قرآن پیش رفته‌ایم و در حال بازبینی آن هستیم که جلد اول آن سال پیش چاپ و دو بار تجدید چاپ شد و یکی دو ماه آینده جلد دوم آن از زیر چاپ خارج خواهد شد و تصمیم داریم اگر خدا بخواهد هر سال دو جلد آن را منتشر کنیم و تخمین می‌زنیم پروژه‌ای که پیش رو داریم تا بیست سال آینده به اتمام برسد. وی در پاسخ به این سؤال که آیا قصد دارید این اثر را به زبان‌های دیگر برگردانید و در سطح بین‌المللی گسترش دهید؟ گفت: هم اکنون شخصی به نام «مُحری» در کویت در حال ترجمه آن به زبان عربی است و یکی از طلبه‌های آمریکایی‌الاصل که قبلا در حوزه علمیه قم مشغول به تحصیل بوده و به زبان فارسی آشناست و اکنون در آمریکا است، از طریق سایت به ما پیشنهاد ترجمه به زبان انگلیسی را داده‌ است ولی اکنون دغدغه ترجمه آن را نداریم و سعی داریم حتی‌الامکان دانشگاه‌های داخل کشور را به طور کامل پوشش دهیم. مؤلف کتاب‌های «خزیمةالجواهر»، «آموختنی‌هایی از عاشورا»، «حماسه عاشورا» (در 3 مجلد)، «رمز اشک»، «هزار روضه از عاشورا»، «سیره ماه رمضان و روزه‌داران»، و ... در پاسخ به این سؤال که شما به جز «تفسیر فروغ» چه خدمات دیگری در زمینه قرآن انجام داده‌اید؟، گفت: اولین کار قرآنی ما قبل از «تفسیر فروغ»، تفسیر موضوعی قرآن بود که توانستیم موضوعاتی مثل ولایت، اخلاق، توازن عملی، تجلیات فطرت، ارتباطات، رفتار و سلوک خانواده و ... را از لابه‌لای آیات قرآن استخراج و طی چاپ‌های متعدد در اختیار عموم قرار دهیم. احدی در پایان اضافه کرد: از همه دانشمندان و همه آنان که قرآن را دوست دارند می‌خواهم ضمن مطالعه «تفسیر فروغ»، که بر پایه مبانی تخصصی است، نظرات خود را برای ما ارسال کنند، هدف ما خرید و فروش و تجارت با تفسیر نیست. بلکه هدف اطلاع‌رسانی به نسل جوان است؛ چرا که جوان امروز فکر می‌کند علم فقط در اروپا هست و بس، در حالی که چنین نیست و قرآن هرگز کهنه نمی‌شود بلکه با تمدن علم یقیناً درخشش و شکوفایی قرآن بیشتر خودش را نشان می‌دهد. علاقه‌مندان می‌توانند جهت آگاهی بیشتر به آدرس اینترنتی موسسه http://www.emamjavad.com مراجعه کنند و یا با تلفن [phone] تماس حاصل کنند.

اخبار قرآنی ( برگزاری میزگرد قرآنی )

میزگرد «نقش رسانه‌ها در انعکاس فعالیت‌های هنری در حوزه دین و قرآن» برگزارشد

نشست صمیمانه «نقش رسانه‌ها در انعکاس فعالیت‌های هنری در حوزه دین و قرآن» با حضور هنرمندان و اصحاب رسانه در چهاردهمین جشنواره مطبوعات و خبرگزاری‌ها برگزار شد.  21 آبان ماه نشست «نقش رسانه‌ها در انعکاس فعالیت‌های هنری در حوزه دین و قرآن» با حضور «مهران رجبی» بازیگر، «روح‌الله عباسپور» دبیر سرویس فرهنگی خبرگزاری رسا، «احمد توکلی» مجری سیما و «علیرضا جباری» سردبیر سرویس فرهنگی ایرنا برگزار شد. در این نشست مباحثی چون نقش رسانه‌ها در انتقال مفاهیم قرآنی از جمله نقش فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی به ویژه سریال‌های مناسبتی ماه رمضان و نقش رسانه‌ها به نقد گذاشته شد. نگاهی به برنامه‌های مناسبتی سیما «مهران رجبی» بازیگر در پاسخ به خبرنگار ما درباره میزان نزدیکی جامعه به مباحث دینی و نقش صدا و سیما در این پیوند اظهار داشت: سریال‌های مناسبتی سیما در انتقال مفاهیم قرآنی روند مثبتی را طی می‌کند، ضمن این که نقطه ضعف‌هایی هم دارد ولی با توجه به محدودبودن زمان برای تهیه این سریال‌ها در کل این روند را مثبت ارزیابی می‌کنم. «احمد توکلی» مجری سیما نیز درباره نحوه اجرا در برنامه‌های سیما به نوع برنامه و زمانبندی آن اشاره کرد و مجموعه این عوامل را در نحوه اجرا موثر دانست و اذعان داشت: مجری یک برنامه صبحگاهی که در زمان‌های 5 دقیقه به 5 دقیقه اجرا می‌کند نمی‌تواند مباحث دینی را به صورت تخصصی و با یک کارشناس بررسی کند بلکه این کار در قالب یک برنامه شامگاهی که در حدود 40 دقیقه ضبط می‌شود بهتر قابل اجرا است. «روح‌الله عباسپور» دبیر سرویس فرهنگی خبرگزاری رسا نیز به نقش رسانه‌ها اشاره کرد و گفت: رسانه‌ها نیز در کنار صدا و سیما می‌توانند در حیطه مسائل دینی کار کنند و ما در رسانه خود سعی کرده‌ایم که مسائل تخصصی دینی را با زبانی ساده ارائه دهیم که برای تمامی مخاطبان چه خاص و چه عام قابل فهم باشد. در حیطه مفاهیم دینی رسانه‌ها از حوزه فعال‌‌تر بوده‌اند «علیرضا جباری» سردبیر سرویس فرهنگی ایرانا نیز با انتقادی به حوزه علمیه صحبت‌های عباسپور را تایید کرده و افزود: انتظار می‌رود بسیاری از کارهای تخصصی در حیطه دین را حوزه علمیه دنبال کند ولی در عمل می‌بینیم که این کارها توسط رسانه‌ها انجام می‌شود، به طور مثال آیت‌الله جوادی آملی تفسیر قرآنی نوشته‌اند که خود این تفسیر احتیاج دارد که باز به زبانی ساده‌تر تفسیر شود و این کار باید توسط حوزه انجام شود که در عمل می‌بینیم رسانه‌ها این کار را می‌کنند و چون از بنیه تخصصی کافی در این زمینه برخوردار نیستند در عمل دچار مشکلاتی می‌شوند. در پایان یادآوری می‌شود میزبان این نشست، سرویس هنر خبرگزاری قرآنی ایران(ایکنا) بود که در پایان جلسه با یک نتیجه‌گیری از مباحث به گفت‌و‌گوی خود پایان داد. اهم این نتایج چنین بود: با همکاری حوزه و نهادهای فرهنگی سطح برنامه‌های فرهنگی دینی در قالب انتخاب کارشناسان زبده ارتقا می‌یابد.

اخبار قرآنی(برگزاری آزمون جامع مدرسان قرآن دانشگاه آزاد )

آزمون جامع مدرسان قرآن دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می‌شود

در یکصد چهل و یکمین جلسه شورای برنامه‌ریزی قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی مقرر شد تا از مدرسان قرآن کریم دانشگاه آزاد اسلامی، امتحانی جامع به صورت کشوری به عمل آید.  ابتدای این جلسه، گزارش اجمالی از روند برگزاری پانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم توسط بابک فرزانه، رئیس مرکز پژوهش‌ها و فعالیت‌ها‌ی قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی ارائه شد، سپس اعضای جلسه ضمن تقدیر از تدوین آیین‌نامه مسابقات قرآن دانشگاه آزاد اسلامی به صورت جامع و مانع، پیشنهادهای خود را درباره محتوای کتاب‌های مسابقات و چگونگی انتشار و توزیع آن‌ها ارائه کردند.  موضوعات‌عنوان‌شده در141مین‌جلسه‌شورای‌برنامه‌ریزی‌قرآن‌وعترت‌دانشگاه‌آزاد ارتقاء جایگاه سازمانی مسئولان کانون‌های قرآن و عترت در واحدها به مدیریت، بازنگری یا تالیف مجدد کتب مسابقات، کارگاه‌های توجیهی جهت آموزش مدرسان قرآن کریم، نظرسنجی درباره مراحل انجام مسابقات، تشکیل شورای تالیف جهت بازخوانی و احتمالا تجدید چاپ کتاب‌ها ارتقاء جایگاه سازمانی مسئولان کانون‌های قرآن و عترت در واحدها به مدیریت، بازنگری یا تالیف مجدد کتب مسابقات، کارگاه‌های توجیهی جهت آموزش مدرسان قرآن کریم، نظرسنجی درباره مراحل انجام مسابقات، تشکیل شورای تالیف جهت بازخوانی و احتمالا تجدید چاپ کتاب‌ها، ارائه کتاب‌های مسابقات به کتابخانه مستقر در هر یک از واحدها و کمک به مناطق دانشگاهی در تکثیر کتاب‌ها از جمله مباحث مطرح‌شده در این جلسه بود. در این جلسه یادآوری شد، برخی از پیشنهادهای مطرح شده مانند ارزیابی استادان قرآن به صورت دقیق زیرنظر معاونت فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی (مرکز پژوهش‌ها و فعالیت‌های قرآن و عترت) صورت ‌گیرد. در این جلسه همچنین با بیان این‌که درصد افرادی که با مدرک دکترا و کارشناسی ارشد در حال تدریس درس قرآن در واحدهای دانشگاهی هستند، کافی نیست مقرر شد تا این تعداد افزایش یابد، ضمن این‌که از مدرسان قرآن کریم امتحانی جامع به صورت کشوری انجام شود.

اخبار قرآنی(مخاطب‌شناسی و آسیب‌شناسی نشریات قرآنی)

نشریات قرآنی توسط خبرگزاری ایکنا مخاطب‌شناسی و آسیب‌شناسی شدند

نشست بررسی آسیب‌شناسی نشریات قرآنی  نشست بررسی آسیب‌شناسی نشریات قرآنی با حضور محمدعلی فقیه، سردبیر نشریات شاهد، حجت‌الاسلام سیدعباس رضوی از اعضای هئیت تحریریه ماهنامه حوزه و «داوود گلی» سردبیر ماهنامه «والفجر» در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد. در این نشست «محمدعلی فقیه» سردبیر نشریات شاهد با توجه به لزوم مخاطب‌سنجی در نشریات قرآنی بیان کرد: نخستین نکته در نشریات قرآنی داشتن یک مخاطب‌سنجی تطبیقی است و در سال‌های گذشته مجلات شاهد در همین راستا سعی داشته است با مخاطب‌شناسی در حوزه کودک، نوجوان و خانواده این موضوع را به بهترین شکل انجام دهد.  حجت الاسلام رضوی: نشریات قرآنی باید توجه بیشتر جوانان به قرآن را سبب شود زیرا هنوز جایگاه اطلاع رسانی قرآنی برای جوانان ما جا نیفتاده است و این مطبوعات هستند که در درجه نخست باید به برخی حرکت های قرآنی جهت دهند وی با توجه به اینکه رویکرد مجلات شاهد تنها خانواده شهدا را دربرنمی گیرد بیان کرد: رویکرد مجلات شاهد در سال‌‌های گذشته از سطح کشور فراتر رفته است و سعی داشته در حوزه نشریه و کتاب در سطح بین‌المللی مطرح شود. سردبیر نشریات شاهد تصریح کرد: نشریات و مجلات بخشی از بار فرهنگ هر جامعه را به دوش می‌کشد و در روش‌های مخاطب‌سنجی نشریات قرآنی باید روش‌های مختلفی را تجربه کنند. حجت‌الاسلام رضوی از اعضای هیئت تحریریه ماهنامه حوزه با اعتقاد بر این که نشریات قرآنی باید به زندگی مردم راه یابند گفت: نشریات قرآنی باید توجه بیشتر جوانان به قرآن را سبب شود زیرا هنوز جایگاه اطلاع‌رسانی قرآنی برای جوانان ما جا نیفتاده است و این مطبوعات هستند که در درجه نخست باید به برخی حرکت‌های قرآنی جهت دهند. وی افزود: تمام خانواده‌ها باید از خردسالی کودکان خود را با مفاهیم قرآنی آشنا و سعی کنند بسیاری از مفاهیم کلیدی زندگی را در قالب قرآن به فرزندان خود یاد دهند.  داوود گلی: مشکلی که در حوزه فرهنگ داریم نبودن متولی است و در حوزه نشریات قرآنی و مذهبی نیز این موضوع کاملاً آشکار است و این موضوع باعث شده تا بسیاری از مجموعه ها با شیوه استفاده از برخی از حمایت ها آگاه نباشند «داوود گلی» سردبیر ماهنامه «والفجر» نیز در این نشست با برشمردن برخی موانع در حوزه فرهنگ بیان کرد: مشکلی که در حوزه فرهنگ داریم نبودن متولی است و در حوزه نشریات قرآنی و مذهبی نیز این موضوع کاملاً آشکار است و این موضوع باعث شده تا بسیاری از مجموعه‌ها با شیوه استفاده از برخی از حمایت‌ها آگاه نباشند. وی با انتقاد از این که برخی از مفاهیم جدید هنوز وارد حوزه قرآن نشده است تصریح کرد: جامعه ما هنوز از بسیاری از سایت‌های قرآنی آگاه نبوده و بسیاری از نوجوانان سایت‌های دینی را به درستی نمی‌شناسند.

اخبار قرآنی(توزیع قرآن عربستانی با ترجمه های فارسی مشکوک)

توزیع قرآن عربستانی با ترجمه های فارسی مشکوک  وهابیون به شدت روی این مسئله کار کرده و محتوای آیات قرآنی را تغییر داده‌اند که باعث تحریف می‌شود و باید خطر این روند را جدی پس از انتشار اخباری در زمینه ورود و توزیع قرآن‌هایی با ترجمه تحریف‌شده، استاندار ایلام دستور جمع‌آوری این قرآن‌ها را صادر کرد. علی محمد آزاد چندی پیش در جمع ائمه جمعه شهرستان‌های این استان با اشاره به این مطلب گفت: بنا بر اطلاعات موثق، این قرآن‌ها که توسط عربستان با ترجمه فارسی منتشر شده‌اند، در معانی آیات دچار اشکالاتی هستند. وی خاطر نشان کرد: وهابیون به شدت روی این مسئله کار کرده و محتوای آیات قرآنی را تغییر داده‌اند که باعث تحریف می‌شود و باید خطر این روند را جدی گرفت. وی گفت: این قرآن‌ها که در عربستان سعودی انتشار یافته‌اند، باید از مساجد استان جمع‌آوری شوند و به جای آنها قرآن‌های چاپ ایران تهیه و در اختیار مردم و مساجد قرار گیرد. در همین زمینه یک منبع آگاه در استانداری ایلام گفت: این قرآن‌ها عمدتا از سوی زواری که از عربستان می‌آیند، وارد کشور شده و به طور عمده و در مراکز مشخص و معلومی توزیع نمی‌شود، با این حال تأثیرات آنها می‌تواند بسیار مخرب باشد. وی در همین زمینه ادامه داد: تا چند سال پیش روال معمول، اهدای قرآن‌های عربی پادشاهی عربستان به زوار ایرانی بود، ولی از مدتی پیش به دلایل نامعلوم اداره انتشارات سلطنتی این کشور قرآن‌ها را با ترجمه فارسی و با تحریف به چاپ رسانده است که موجب پدید آمدن نگرانی‌های بسیاری شده است. در این حال یک منبع آگاه در بعثه رهبری گفت: پادشاهی سعودی از سالها قبل به انتشار قرآن با ترجمه به زبانهای مختلف دنیا از جمله فارسی می‌پردازد، اما معمولا قرآنهای با ترجمه فارسی را به زوار ایرانی نمی‌دهد و تنها آنها را در حرمین شریفین برای استفاده زوار قرار می‌دهد. وی افزود: ترجمه فارسی این قرآنها توسط شخصی به نام دهلوی انجام شده و مشکل چندانی ندارد، اما تفاسیر نادرستی از آیات نیز به صورت پاورقی در این قرآنها منتشر شده که پاسخ و رد آنها هم در نشریات پژوهشی قرآنی داده شده است. گفتنی است، چندی پیش نیز یکی از مقامات سابق افغانستان در این کشور اقدام به ترجمه تحریف‌آلود قرآن کرد که با واکنش شدید لویی جرگه (مجلس افغانستان) و علمای بزرگ این کشور مواجه شد و حتی نسخه‌هایی از این قرآن نیز وارد ایران و در برخی شهرها پخش شد. با این حال مشخص نیست آنچه استاندار ایلام درباره آن سخن گفته ترجمه جدیدی است یا همان ترجمه دهلوی چاپ سعودی است .

اخبار قرآنی( حرام اعلام شدن آیات قرآن بعنوان زنگ تلفن همراه )

 علمای عربستان استفاده از آیات قرآنی

به عنوان زنگ تلفن همراه را تحریم کردند.

به نقل از روزنامه جنگ کراچی، شورای قانونگذاری اسلامی عربستان سعودی زنگ‌های برگرفته از آیات قرآنی برای گوشی‌های تلفن همراه را غیرقانونی و حرام دانست.

اعلامیه شورا

بر اساس اعلامیه شورا، با متوقف کردن صدای زنگ مشتمل بر آیات قرآنی، معنی آیات تغییر می‌کند و این امر نوعی بی‌احترامی به قرآن مجید است

به گزارش رسانه‌های عربستان سعودی، اجلاس شورای مذکور روز جمعه ۱۸ آبان‌ماه در مکه معظمه با حضور بیش از ۷۰ تن از دانشوران و شخصیت‌های مذهبی و توسط استاندار مکه شاهزاده «سعود الفیصل» گشایش یافت.

بر اساس اعلامیه شورا، با متوقف کردن صدای زنگ مشتمل بر آیات قرآنی، معنی آیات تغییر می‌کند و این امر نوعی بی‌احترامی به قرآن مجید است.

اما ضبط آیات قرآن در گوشی‌های تلفن همراه به منطور تلاوت و یا گوش دادن به آن مانعی ندارد.

اخبار قرآنی (شرکت رئیس جمهور در جشنواره قرآنی تسنیم )

شرکت رئیس جمهور در جشنواره قرآنی تسنیم

محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری اسلامی ایران با ارسال اثری مکتوب، در جشنواره قرآنی تسنیم رادیو جوان شرکت کرد.

واحد مرکزی خبر ، این اثر مکتوب که به امضای رئیس جمهور رسیده است در کنفرانس خبری این جشنواره که در چهاردهمین نمایشگاه مطبوعات برگزار خواهد شد رونمایی می شود. شبکه رادیویی جوان با ارسال فراخوان به تمام هموطنان و از جمله شخصیت های مهم سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از ایشان خواسته بود با ارسال اثری، در جشنواره قرآنی تسنیم مشارکت کنند. محور اصلی این جشنواره تامل و تدبر در آیات سوره مبارکه انسان و خلق یک اثر نوآورانه بود. وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سرپرست وزارت صنایع و معادن از دیگر شرکت کنندگان شاخص در این جشنواره قرآنی هستند. اختتامیه جشنواره بزرگ تسنیم شنبه 26 آبان ساعت 17 در تالار بزرگ وزارت کشور برگزار می شود.

 

اخبار قرآنی (نشست نقش رسانه های آنلاین در افزایش محتوای قرآنی)

نشست «نقش رسانه‌های آن‌لاین در افزایش محتوای قرآنی در فضای سایبر» برگزار شد

نشست «نقش رسانه‌های آن‌لاین در افزایش محتوای قرآنی در فضای سایبر» روز گذشته در غرفه خبرگزاری قرآنی ایران در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد. نشست «نقش رسانه‌های آن‌لاین در افزایش محتوای قرآنی در فضای سایبر»  نشست تخصصی بررسی نقش رسانه‌های دیجیتال در افزایش محتوای قرآنی در فضای مجازی با حضور کارشناسان و صاحب‌نظران ارتباطات علوم اجتماعی عصر دیروز در محل غرفه ایکنا در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد. علیرضا بابائی مدیر روابط عمومی مؤسسه اطلاع‌رسانی تبیان، حامد شیخ‌پور مسئول بخش جهان اسلام سرویس بین‌الملل خبرگزاری فارس و طاهره خیرخواه کارشناس ارشد ارتباطات و علوم اجتماعی دانشگاه تهران و مدیر آموزش خبرگزاری قرآن در این نشست تخصصی حضور داشتند. نشست تخصصی با محورهای بررسی قابلیت‌ها و ویژگی‌های فضای مجازی، وجوه شباهت میان قرآن و فضای مجازی، راه‌کارهای افزایش جذابیت برای مخاطبان قرآنی در اینترنت برگزار شد. چهاردهمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات با حضور اصحاب رسانه از شانزدهم الی بیست و دوم آبان‌ماه در محل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در حال برگزاری است. مشروح نشست به زودی به اطلاع علاقه‌مندان خواهدرسید.

اخبار قرآنی ( انتشارکتاب حرکیة الإصلاح؛ رؤیة قرآنیة در عربستان )

کتاب«حرکیة الإصلاح؛ رؤیة قرآنیة» در عربستان منتشرشد

هشتمین کتاب مؤسسه قرآنی نورالقطیف عربستان با عنوان «حرکیة الإصلاح ؛رؤیة قرآنیة» (جنبش اصلاحی از دیدگاه قرآن) منتشرشد. به نقل از روزنامه عربستانی«الوطن»، کتاب مذکور به قلم «عباس امیر»، پژوهشگر مطالعات قرآنی عراق به رشته تحریر درآمده‌است. در ‌‌‌این کتاب که در دو فصل ارائه‌شده، دیدگاه قرآن درباره اصلاح و نوگرایی، مظاهر اصلاح و تجدید و شروط اصلاح در زندگی انسان‌ها مورد بحث و بررسی قرارگرفته‌است. مؤلف در مقدمه این کتاب نوشته‌است: هدف از اصلاح، باقی‌ماندن بر حق، خیر، زیبایی و از بین‌بردن باطل، شر و زشتی است و این هدفی است که همه انسان‌ها در طول زمان و در هرمکانی بر آن اتفاق‌نظرداشته‌اند. عباس امیر در بخش دیگری از این کتاب، با تکیه بر آیات قرآن کریم و درک مفاهیم و مضامین قرآنی به بررسی اصلاح و نوگرایی در زندگی انسان‌ها پرداخته‌است. یادآوری‌می‌شود عباس امیر عضو اتحادیه ادیبان و نویسندگان عرب و نیز کشور عراق و همچنین عضو انجمن تحقیقات و پژوهش‌های اسلامی اردن است و کتاب‌های «العمل الأدبی من المعنی إلی الشکل» و نیز «الإعجاز القرآنی: التکون و القراءة» از آثار این پژوهشگر مطالعات قرآنی است.